Αλλαγές στην ψηφιακή κάρτα εργασίας

Ο χρόνος προετοιμασίας του εργαζομένου η ευέλικτη προσέλευση και οι σημάνσεις (χτυπήματα) της ψηφιακής κάρτας

Αλλαγές και στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ψηφιακή κάρτα εργασίας, επιφέρει το νέο εργασιακό νομοσχέδιο. Με τρία άρθρα στο νέο αυτό νομοθέτημα, αλλάζει το άρθρο 580 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου με σκοπό να προασπιστούν δικαιώματα τόσο εργαζομένων όσο και εργοδοτών κατά τη διαδικασία της ηλεκτρονικής σήμανσης.

Προσθήκη της ευέλικτης προσέλευσης

Η πρώτη “αλλαγή” είναι ουσιαστικά η προσθήκη στη νομοθεσία της δυνατότητας ευέλικτης προσέλευσης του εργαζομένου για εργασία, η οποία προϋποθέτει την έγγραφη συμφωνία και των δύο πλευρών. Η “ευέλικτη προσέλευση” ¹ ως επιλογή, είχε θεσμοθετηθεί με υπουργική απόφαση το 2022 προκειμένου να καλύψει τις τότε ανάγκες οι οποίες δημιουργούνταν σε επιχειρήσεις από την υποχρεωτική εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Πλέον περνάει ως αναπόσπαστο κομμάτι του εργατικού κώδικα.

Η ευέλικτη προσέλευση, δίνει τη δυνατότητα στον εργαζόμενο, αν οι συνθήκες το απαιτούν, να σημάνει την έναρξη της εργασίας του με την ψηφιακή κάρτα, αργότερα από τον δηλωμένο χρόνο όπου αναλαμβάνει την εργασία του. Ως ρύθμιση είναι αρκετά χρήσιμη ειδικά σε περιπτώσεις όπου για λόγους ανωτέρας βίας ο εργαζόμενος δε θα μπορούσε να χτυπήσει την κάρτα του ακριβώς στην ώρα την οποία ήταν δηλωμένος ότι προσέρχεται στην εργασία του.

Η δυνατότητα αυτή, δίνεται στην επιχείρηση κατόπιν ρητής συμφωνίας με τον εργαζόμενο και το χρονικό όριο αυτής δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ξεπερνάει τα 120 λεπτά.

Ο χρόνος προετοιμασίας των εργαζομένων

Σε πολλούς οικονομικούς κλάδους, οι εργαζόμενοι απαιτούνται να προετοιμάζονται προτού αναλάβουν την εργασία τους. Για παράδειγμα, σε βιομηχανίες πλαστικών απαιτείται οι εργαζόμενοι να φορέσουν ειδικές στολές και είδη προστασίας, στα ξενοδοχεία απαιτείται οι εργαζόμενοι να φορέσουν στολές εργασίας κ.ο.κ. Το ίδιο συμβαίνει και κατά την αποχώρηση των εργαζομένων όπου κάποιες κατηγορίες υποχρεούνται πχ να πλυθούν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών τους.

Δεδομένου ότι ο χρόνος προετοιμασίας δεν αποτελεί χρόνο εργασίας ², στο νέο εργασιακό νομοσχέδιο θεσμοθετείται όχι μόνο ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η σήμανση της κάρτας από τον εργαζόμενο αλλά και αυστηρά χρονικά περιθώρια τα οποία θεωρούνται ως χρόνος προετοιμασίας και είναι διαφορετικά για κάθε περίπτωση.

Οι νέες ρυθμίσεις εισάγουν έναν καθορισμένο χρόνο προετοιμασίας για τους εργαζόμενους, ο οποίος είναι διαφορετικός ανάλογα με τον κλάδο. Συγκεκριμένα, στους εργαζόμενους του κλάδου της βιομηχανίας προβλέπονται τριάντα (30) λεπτά πριν από την εργασία και άλλα τριάντα (30) λεπτά μετά τη λήξη της, ώστε να προετοιμαστούν κατάλληλα κατά την προσέλευση και αποχώρησή τους. Για τους εργαζόμενους στους λοιπούς κλάδους (πλην βιομηχανίας), το αντίστοιχο χρονικό διάστημα ορίζεται στα δέκα (10) λεπτά πριν και δέκα (10) λεπτά μετά την εργασία.

Όσον αφορά τη σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, αυτή πρέπει να πραγματοποιείται σε δύο συγκεκριμένα χρονικά σημεία: η πρώτη σήμανση γίνεται κατά την έναρξη του δηλωθέντος ωραρίου, δηλαδή αφού ολοκληρωθεί ο χρόνος προετοιμασίας προς ανάληψη εργασίας. Η δεύτερη σήμανση γίνεται κατά τη λήξη του δηλωθέντος ωραρίου, δηλαδή πριν ξεκινήσει ο χρόνος προετοιμασίας προς αποχώρηση. Αυτό το χρονικό περιθώριο θεωρείται εύλογο για όλες τις εργασίες, καθώς επιτρέπει στον εργαζόμενο να βρεθεί στη θέση του, ενώ ταυτόχρονα καλύπτει περιπτώσεις όπου ένας εργαζόμενος φτάνει νωρίτερα και απλώς αναμένει την ανάληψη των καθηκόντων του.

Τα “μονά” χτυπήματα

Ένα πάγιο πρόβλημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας ήταν (και παραμένει) η αμέλεια να σημανθεί η προσέλευση ή η αποχώρηση στην ώρα της. Έχουν αναφερθεί πολλές περιπτώσεις εργαζομένων οι οποίοι επειδή το ξέχαναν, ανέλαβαν κανονικά εργασία χωρίς να “χτυπήσουν” την κάρτα τους.

Με την προσθήκη ενός ακόμα άρθρου αποσαφηνίζεται τότο για τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους ότι, όσον αφορά την τήρηση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, αναγνωρίζεται η πιθανότητα ενός τυχαίου λάθους. Συγκεκριμένα, η νομοθεσία ξεκαθαρίζει πως, εάν ένας εργαζόμενος παραλείψει να «χτυπήσει» την κάρτα του κατά την είσοδο ή την έξοδο από τον χώρο εργασίας —δηλαδή εάν υπάρξει έλλειψη σήμανσης—, και εφόσον αυτό οφείλεται σε απλή αμέλεια ή εκ παραδρομής, γίνεται ανεκτό έως και τρεις (3) φορές μέσα στον ίδιο μήνα.

Το πλέον θετικό στοιχείο είναι ότι σε περίπτωση ελέγχου από την Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρηση Εργασίας και εφόσον τα «μονά χτυπήματα» δεν ξεπερνούν αυτό το όριο των τριών, δε θα επιβάλλεται πρόστιμο στον εργοδότη, αλλά μόνο μία απλή σύσταση. Ουσιαστικά, η νέα αυτή ρύθμιση μειώνει το ρίσκο για την επιχείρηση από μεμονωμένα, τυχαία λάθη του εργαζομένου, θέτοντας ένα σαφές όριο ανοχής.