De Minimis
Τι Είναι, Πόσο Είναι το Όριο και Γιατί Αφορά Κάθε Επιχείρηση που Παίρνει Επιδότηση
Αν έχετε ποτέ διαβάσει την προκήρυξη ενός προγράμματος ΕΣΠΑ, ενός επιδοτούμενου δανείου ή οποιασδήποτε κρατικής ενίσχυσης, σχεδόν σίγουρα συναντήσατε τη φράση: «η ενίσχυση χορηγείται στο πλαίσιο του Κανονισμού De Minimis». Και σχεδόν εξίσου σίγουρα, την προσπεράσατε χωρίς να ξέρετε τι ακριβώς σημαίνει.
Αυτό το άρθρο είναι η εξήγηση που θα έπρεπε να συνοδεύει κάθε επιδότηση: τι είναι το De Minimis, γιατί υπάρχει, πόσο είναι το όριο και — το πιο σημαντικό — τι συμβαίνει αν το ξεπεράσετε χωρίς να το ξέρετε.
Τι Σημαίνει «De Minimis»;
Η λατινική φράση «de minimis non curat lex» σημαίνει κυριολεκτικά: «ο νόμος δεν ασχολείται με ασήμαντα πράγματα». Στο ευρωπαϊκό δίκαιο κρατικών ενισχύσεων, η φιλοσοφία είναι παρόμοια: μικρά ποσά κρατικής βοήθειας σε επιχειρήσεις θεωρείται ότι δεν στρεβλώνουν σημαντικά τον ανταγωνισμό στην Ευρωπαϊκή Αγορά — και για αυτό αντιμετωπίζονται με απλοποιημένους κανόνες.
Με απλά λόγια: η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέπει στα κράτη-μέλη να δίνουν κρατικές ενισχύσεις σε επιχειρήσεις χωρίς να χρειάζεται να τις εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αρκεί το ποσό να μην ξεπερνά ένα συγκεκριμένο ανώτατο όριο.
Σε πρακτικό επίπεδο: Κάθε φορά που μια ελληνική επιχείρηση λαμβάνει επιδότηση, επιχορήγηση, ευνοϊκό δάνειο, εγγύηση, φορολογική απαλλαγή ή οποιαδήποτε άλλη μορφή κρατικής βοήθειας — αυτό καταχωρείται στο «λογαριασμό» De Minimis της επιχείρησης.
Ποιο Είναι το Ανώτατο Όριο;
Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2831 που ισχύει από τον Ιανουάριο του 2024, το ανώτατο όριο De Minimis ανά επιχείρηση ανέρχεται σε:
300.000 € σε οποιαδήποτε κυλιόμενη περίοδο τριών ετών
Αυτό αντικατέστησε το προηγούμενο όριο των 200.000 € (Κανονισμός 2013/1407/ΕΕ), που ίσχυε έως το τέλος του 2023.
Τι Σημαίνει «Κυλιόμενη Περίοδος Τριών Ετών»;
Δεν μιλάμε για σταθερά ημερολογιακά έτη (π.χ. 2023–2025). Ο υπολογισμός γίνεται ανά κυλιόμενα 3 χρόνια από κάθε νέα χορήγηση. Δηλαδή:
Κάθε φορά που μια επιχείρηση λαμβάνει νέα ενίσχυση, κοιτάζουμε πίσω 3 χρόνια από αυτή την ημέρα και αθροίζουμε όλα τα ποσά De Minimis που έχουν καταχωρηθεί στο διάστημα αυτό. Αν το άθροισμα — συμπεριλαμβανομένης της νέας ενίσχυσης — ξεπερνά τα 300.000 €, η νέα ενίσχυση δεν μπορεί να χορηγηθεί βάσει του κανονισμού.
Ένα Παράδειγμα για να το Καταλάβετε
Δεδομένα:
- Μάρτιος 2023: Η εταιρεία ΑΒΓ ΙΚΕ λαμβάνει επιχορήγηση ΕΣΠΑ 80.000 €
- Σεπτέμβριος 2024: Λαμβάνει εγγύηση από το ΤΕΠΙΧ ισοδύναμη με 70.000 €
- Απρίλιος 2025: Εντάσσεται σε φορολογική απαλλαγή αξίας 60.000 €
- Μάιος 2026: Αιτείται επιχορήγηση «Ξεκινώ Επιχειρηματικά» 21.000 €
Υπολογισμός: Κοιτάμε 3 χρόνια πίσω από τον Μάιο 2026 → από Μάιο 2023.
Από τις παραπάνω ενισχύσεις, εντός αυτής της περιόδου εμπίπτουν: τα 80.000 € (Μάρτιος 2023 → εντός 3ετίας), τα 70.000 € και τα 60.000 € = σύνολο ήδη καταχωρημένων: 210.000 €.
Νέα αίτηση: 21.000 € → Σύνολο: 231.000 € → Εντός ορίου ✅
Αν όμως υπήρχε και άλλη επιχορήγηση 80.000 € τον Ιανουάριο 2025, το σύνολο θα ήταν 311.000 € → Υπέρβαση ορίου ❌ — η νέα αίτηση δεν θα μπορούσε να εγκριθεί.
Τι Εντάσσεται στο De Minimis;
Πολλοί επιχειρηματίες πιστεύουν ότι μόνο οι «επιδοτήσεις ΕΣΠΑ» μετράνε. Στην πραγματικότητα, κάθε μορφή κρατικής ενίσχυσης που χορηγείται βάσει του κανονισμού De Minimis καταχωρείται στο λογαριασμό σας. Αυτό περιλαμβάνει:
- Επιχορηγήσεις ΕΣΠΑ (π.χ. «Ξεκινώ Επιχειρηματικά», «Εξωστρέφεια», «Πράσινη Μετάβαση»)
- Επιδοτούμενα δάνεια ή εγγυήσεις (ΤΕΠΙΧ, ΕΑΤ)
- Φορολογικές απαλλαγές ή εκπτώσεις που εντάσσονται στο De Minimis
- Επιδοτήσεις από ΟΑΕΔ/ΔΥΠΑ για πρόσληψη ανέργων (υπό προϋποθέσεις)
- Ενισχύσεις από περιφερειακά προγράμματα ή δήμους
- Ευνοϊκές χρηματοδοτήσεις από δημόσιους φορείς κάτω από αγοραίες συνθήκες
Δεν εντάσσονται στο De Minimis ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει άλλων κανονισμών — π.χ. βάσει του Γενικού Κανονισμού Απαλλαγής (ΓΚΑΚ/GBER) ή βάσει εγκεκριμένου καθεστώτος κρατικής ενίσχυσης από την Επιτροπή. Σε αυτές ισχύουν διαφορετικοί κανόνες.
De Minimis και «Ενιαία Επιχείρηση» — Η Παγίδα που Πολλοί Δεν Γνωρίζουν
Ένα από τα πιο συχνά λάθη: το όριο των 300.000 € δεν αφορά μόνο μία επιχείρηση ξεχωριστά — αφορά το σύνολο των συνδεδεμένων επιχειρήσεων που αποτελούν «ενιαία επιχείρηση».
Δύο ή περισσότερες εταιρείες θεωρούνται ενιαία επιχείρηση αν:
- Η μία κατέχει πλειοψηφία των ψήφων στην άλλη
- Η μία ελέγχει διορισμό/παύση διοίκησης της άλλης
- Ο ίδιος μέτοχος/φυσικό πρόσωπο ασκεί κυριαρχική επιρροή και στις δύο
- Υπάρχουν στενές χρηματοοικονομικές διασυνδέσεις μεταξύ τους
Πρακτικό παράδειγμα παγίδευσης: Ένας επιχειρηματίας έχει ατομική επιχείρηση και ΙΚΕ στα οποία συμμετέχει με 100%. Αν και οι δύο έχουν λάβει De Minimis ενισχύσεις, το άθροισμά τους συνυπολογίζεται στο κοινό όριο των 300.000 €.
Πού Καταγράφεται το De Minimis στην Ελλάδα;
Από τον Ιανουάριο 2024, η Ελλάδα διαθέτει το Πληροφοριακό Σύστημα Σώρευσης Κρατικών Ενισχύσεων Ήσσονος Σημασίας (ΠΣΣΚΕΗΣ), το οποίο λειτουργεί ως το Εθνικό Κεντρικό Μητρώο. Σε αυτό καταχωρείται αυτόματα κάθε De Minimis ενίσχυση που λαμβάνει μια επιχείρηση.
Κάθε φορά που αιτείστε νέα ενίσχυση De Minimis, ο αρμόδιος φορέας ελέγχει αυτόματα το μητρώο για να επιβεβαιώσει ότι δεν υπερβαίνεται το όριο. Αν υπάρχει υπέρβαση, η ενίσχυση δεν εγκρίνεται.
Συνέπεια: Δεν μπορείτε πλέον να «ξεχάσετε» παλιές ενισχύσεις ή να μην τις δηλώσετε. Το σύστημα ελέγχει αυτόματα. Η διαφάνεια είναι πλήρης.
Τι Γίνεται σε Περίπτωση Υπέρβασης Ορίου;
Αν μια ενίσχυση χορηγηθεί κατά λάθος και ξεπεραστεί το όριο, οι συνέπειες είναι σοβαρές:
- Ανάκτηση της ενίσχυσης: το υπερβάλλον ποσό επιστρέφεται στο Δημόσιο με τόκους
- Ακύρωση της ένταξης στο πρόγραμμα
- Ευθύνη αλληλεγγύως: σε ορισμένες περιπτώσεις, ευθύνονται και τα φυσικά πρόσωπα που εκπροσωπούν την εταιρεία
Αυτός είναι ο λόγος που κάθε φορά που αιτείστε νέα ενίσχυση, σας ζητείται υπεύθυνη δήλωση για τις De Minimis ενισχύσεις που έχετε ήδη λάβει — και αυτή η δήλωση πρέπει να είναι απολύτως ακριβής.
Πίνακας Σύγκρισης: De Minimis vs Άλλες Κρατικές Ενισχύσεις
| De Minimis | Λοιπές Κρατικές Ενισχύσεις (π.χ. ΓΚΑΚ) | |
|---|---|---|
| Έγκριση Ευρ. Επιτροπής | ❌ Δεν απαιτείται | ✅ Απαιτείται ή κοινοποιείται |
| Ανώτατο Όριο | 300.000 € / 3ετία | Διαφέρει ανά κατηγορία & τομέα |
| Διαδικαστική Απλότητα | Υψηλή | Χαμηλή |
| Τομείς Εξαίρεσης | Ορισμένοι (π.χ. αλιεία) | Διαφέρει |
| Μητρώο | ΠΣΣΚΕΗΣ (Εθνικό) | Διαφορετικά μητρώα |
Τι Πρέπει να Κάνετε Πρακτικά — Checklist
Αν σκοπεύετε να υποβάλετε αίτηση σε οποιοδήποτε πρόγραμμα επιδότησης:
- Ζητήστε από τον λογιστή σας εκτύπωση του ιστορικού De Minimis της επιχείρησής σας
- Συμπεριλάβετε όλες τις ενισχύσεις των τελευταίων 3 ετών — ακόμα και μικρές
- Αν είστε μέτοχος σε περισσότερες εταιρείες, ελέγξτε το συνδυαστικό σύνολο
- Μην ξεχνάτε εγγυήσεις, επιδοτούμενα δάνεια και ΟΑΕΔ/ΔΥΠΑ ενισχύσεις
- Ελέγξτε αν η νέα ενίσχυση που αιτείστε εμπίπτει πράγματι στο De Minimis ή σε άλλο καθεστώς
Το De Minimis δεν είναι απλώς νομική λεπτομέρεια στις προκηρύξεις — είναι ο «λογαριασμός» που κρατάει η Ευρώπη για κάθε ενίσχυση που λαμβάνει η επιχείρησή σας. Αν δεν το γνωρίζετε και δεν το παρακολουθείτε, μπορεί να χάσετε μια επιδότηση που δικαιούστε — ή χειρότερα, να σας ζητηθεί να επιστρέψετε χρήματα που νομίζατε ότι ήταν εξασφαλισμένα.
Στο γραφείο μας ελέγχουμε πάντα πρώτα την κατάσταση De Minimis κάθε πελάτη πριν υποβάλλουμε οποιαδήποτε αίτηση επιδότησης. Είναι η πρώτη και πιο κρίσιμη διαγνωστική ερώτηση. Αν σκέφτεστε να αιτηθείτε κάποιο πρόγραμμα, επικοινωνήστε μαζί μας για να κάνουμε τον έλεγχο μαζί — πριν υποβάλετε οτιδήποτε.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
1. Η επιχείρησή μου πήρε 250.000 € ΕΣΠΑ πέρυσι. Μπορώ να ενταχθώ σε νέο πρόγραμμα 21.000 €;
Εξαρτάται από το ακριβές χρονολόγιο και αν το προηγούμενο ποσό χορηγήθηκε βάσει De Minimis ή άλλου καθεστώτος. Αν ήταν De Minimis, το άθροισμα 250.000 + 21.000 = 271.000 € είναι εντός ορίου. Αν υπάρχουν και άλλες ενισχύσεις της 3ετίας, χρειάζεται λεπτομερής έλεγχος.
2. Μετράει η ενίσχυση που πήρε η εταιρεία πριν εγώ γίνω εταίρος;
Το De Minimis παρακολουθεί την επιχείρηση, όχι τον εταίρο. Αν αποκτήσετε εταιρεία που έχει ήδη λάβει ενισχύσεις, αυτές «κληρονομούνται» στον λογαριασμό της.
3. Υπάρχει εξαίρεση για κάποιους τομείς;
Ναι. Ο κανονισμός De Minimis δεν εφαρμόζεται στους τομείς αλιείας/υδατοκαλλιέργειας, πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής (σε ορισμένες περιπτώσεις) και μεταφορών (μερικώς). Για αυτούς ισχύουν ειδικοί κανονισμοί με διαφορετικά όρια.
4. Πώς μπορώ να δω το ιστορικό De Minimis της επιχείρησής μου;
Μέσω του ΠΣΣΚΕΗΣ (το εθνικό μητρώο). Η πρόσβαση γίνεται μέσω εξουσιοδοτημένου λογιστή ή απευθείας από την επιχείρηση με χρήση κωδικών Taxisnet. Επικοινωνήστε μαζί μας για να κάνουμε τον έλεγχο αντί για σας.
5. Το De Minimis φορολογείται
Η ενίσχυση De Minimis που λαμβάνετε δεν είναι αφορολόγητη αυτόματα — ο φορολογικός χαρακτήρας της εξαρτάται από τον τύπο και τον σκοπό της ενίσχυσης. Για παράδειγμα, μια επιχορήγηση ΕΣΠΑ για λειτουργικές δαπάνες συνήθως εντάσσεται στα έσοδα της επιχείρησης — αλλά μπορεί να ισχύουν απαλλαγές. Αυτό ρυθμίζεται από το φορολογικό πλαίσιο κάθε δράσης χωριστά
Τελευταία ενημέρωση: Μάιος 2026 | Βασίζεται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2831 (De Minimis), την Α. 217542 ΕΞ 2025 για το ΠΣΣΚΕΗΣ και τις κατευθυντήριες οδηγίες της ΕΥΚΕ-ΧΕ
